WAT DOET AUTISME MET JE
Kinderen met ASS zeggen vaak dat er een tornado door hun hoofd ronddraait. Kunt u zich hierbij al iets voorstellen? Nee?
Laat me u helpen.
Eigenlijk moet u die tornado heel letterlijk opvatten. Alle informatie die bij het kind binnen komt (zien, horen, voelen, proeven, ruiken, voelen) valt in stukjes uiteen en wordt in hun hoofd heen en weer geslingerd. Het veroorzaakt grote onrust bij het kind. Wat moet het met al die informatie? Wat hoort er bij elkaar? Wat is onnodige informatie? Ga zo maar door. Niet even, maar de hele dag door. Van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat.
Om u even een beeld te geven. Kijk naar 3 TV zenders, beluister 6 radiozenders en haal 10 brieven (nog in hun envelop) door een papierversnipperaar en hussel dit even door elkaar. Uw opdracht is: lees de brieven en geef ook nog even een reactie op brief nummer 3 en op een tv-programma gezien op de televisie nummer 1. En het liefst nog snel ook. Voelt u al wat er met u gebeurt?
Waarschijnlijk ervaart u complete chaos; de situatie is onvoorspelbaar en bedreigend geworden. U kunt uw taak niet volbrengen op een manier die van u gevraagd wordt. Misschien wordt u boos, agressief of heel erg verdrietig. Dit is voor vele kinderen dagelijkse realiteit.
Deze vergelijking is aangereikt door een ouder van een kind met Asperger.
Informatie die binnenkomt bij een autist kan je zien als een orkest. Mensen zonder autisme horen een samenspel van verschillende instrumenten, een muziekstuk. Autisten horen verschillende instrumenten die allemaal hun eigen riedel spelen, er is geen sprake van samenspel of muziekstuk wel van chaos en onrust de hele dag door. Letterlijk om “gek” van te worden.
Zoals we hierboven kunnen lezen komt alle informatie, bij een kind met ASS, als een onsamenhangende brei (puzzelstukjes) in de hersenen. Voor het gemak nemen we de 10 versnipperde brieven - in onze gedachten - erbij. Uit al die snippers moeten kinderen met ASS hun informatie samenstellen. De puzzel moet eerst worden gemaakt. Wat hoort er bij elkaar? (brief bij brief leggen). Wat is overbodig? (de enveloppen). Duurt even … maar het lukt. Nu zeggen die brieven nog steeds niets. Er moet nog een betekenis aan worden gegeven. Wat staat er en wat betekend het. Dan pas is het kind in staat om te reageren. Optelling van details vormt het geheel. De tijd die het kind nodig heeft om alles uit te zoeken noemen we: PUZZELTIJD.
Bron: Geef me de 5
Gun het kind tijd om te puzzelen. En overlaad het niet met nog meer vragen of aanwijzigen. Dat kost nog meer puzzeltijd.
Soms lukt het niet om een puzzel compleet te krijgen. Er ontbreekt misschien nog een stukje waardoor het beeld niet compleet is of de puzzel is te onvoorspelbaar door zijn grillige vormen. Het kind geeft dan een signaal af door bijvoorbeeld een herhalende handelingen. Denk hierbij aan knipperen met de ogen of wild om zich heen kijken of wrijven over zijn wang … hoe subtiel ook. Het kan ook zijn dat het kind in deze fase boos of agressief wordt. Heb begrip voor zijn situatie nu u weet hoe moeilijk het allemaal is.
Biedt hulp. Focus op details geeft houvast (optelling van die details moeten het geheel vormen). Ouders/begeleiders moeten helpen bij de vertaling van de details naar het geheel. Maak de samenhang duidelijk tussen de puzzelstukjes. Stukje voor stukje ... detail voor detail.
Uitbarsting
Soms krijgt een kind te veel informatie (prikkels) binnen. Veel ongebruikte puzzelstukjes blijven liggen op een grote hoop. Het hoofd stroomt over, het zogeheten punthoofd, en het kind reageert agressief of trekt zich verdrietig terug. U kunt praten als brugman maar uw informatie kan er niet meer bij. U praat tegen dovemansoren. Geen actie, geen reactie. Dit doet het kind niet met opzet. Het is puur om te overleven in de situatie waarin het zit.
Bron: Geef me de 5
Geef het kind de rust die het nodig heeft. Liefst in een prikkelarme omgeving zonder herrie en wanorde. Rust geeft ruimte om het hoofd leeg te maken.
Vierkant - in de vorm van tv, computer, Nintendo enz. brengt ook rust. Dan heeft het kind alles zelf in handen. Het heeft grip op zijn leven. Gun het kind regelmatig een moment van rust.
Is het punthoofd compleet en heeft het kind een woede uitbarsting (schijnbaar om niets) of trekt het zich terug in zijn “veilige” wereld, kijk dan naar wat er vooraf ging aan de uitbarsting.
Zijn er signalen over het hoofd gezien?
Wat kan je eraan veranderen?
Heeft het kind regelmatig een moment van rust gekregen om zijn overbodige informatie kwijt te raken?
Zodat escalaties in de toekomst voorkomen kunnen worden.
